Krótka odpowiedź
Najczęściej wyróżnia się sześć stopni wysmażenia steka: blue, rare, medium rare, medium, medium well i well done. Najdokładniej określisz je termometrem, bo sam czas smażenia nie daje powtarzalnego wyniku.
Pamiętaj też, że po zdjęciu steka z patelni jego temperatura zwykle jeszcze rośnie — dlatego warto zdjąć go z ognia nieco wcześniej.
Jakie są stopnie wysmażenia steka?
Najczęściej wyróżnia się sześć stopni wysmażenia steka: blue, rare, medium rare, medium, medium well oraz well done. Różnią się temperaturą, kolorem, soczystością i strukturą wnętrza mięsa.
Najdokładniejszą metodą określenia wysmażenia jest pomiar temperatury w najchłodniejszej części steka. Czas smażenia może być tylko wskazówką, ponieważ wynik zależy między innymi od grubości mięsa, jego temperatury początkowej, rodzaju patelni, mocy palnika i obecności kości.
Stopnie wysmażenia steka i ich temperatury
Poniższe wartości oznaczają orientacyjną temperaturę w środku steka po odpoczynku. Zakresy stosowane przez różne szkoły kulinarne mogą różnić się o 1–3°C, dlatego ważniejsze od trzymania się jednej liczby jest poznanie efektu, jaki daje dany zakres.
W przypadku typowego steka temperatura środka może po zdjęciu z ognia wzrosnąć jeszcze o około 2–3°C. Wzrost zależy od grubości mięsa i intensywności obróbki, dlatego podane temperatury zdjęcia z ognia są orientacyjne.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 44–46°C.
Środek pozostaje czerwony, bardzo miękki i tylko lekko ogrzany. Powierzchnia mięsa jest krótko i intensywnie obsmażona.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 48–50°C.
Stek ma czerwone, ciepłe wnętrze, pozostaje bardzo miękki i soczysty. Warstwa mocniej wysmażona pod powierzchnią jest nadal cienka.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 52–54°C.
Wnętrze jest ciepłe i różowo-czerwone. Mięso pozostaje miękkie, a marmurkowy tłuszcz jest lepiej ogrzany niż przy rare. To jeden z najczęściej wybieranych stopni wysmażenia.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 57–61°C.
Środek pozostaje różowy, ale mięso jest bardziej zwarte niż przy medium rare. To wybór dla osób, które nie chcą czerwonego wnętrza, lecz nadal zależy im na soczystości.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 63–67°C.
W środku pozostaje niewielka ilość różowego koloru. Struktura staje się wyraźnie bardziej zwarta, a stek traci część soczystości.
Orientacyjna temperatura zdjęcia: około 68–69°C, a następnie kontrola temperatury podczas odpoczynku.
Wnętrze jest całkowicie wysmażone i pozbawione różowego koloru. Przy tym stopniu szczególnie łatwo przesuszyć chudy stek.
Dlaczego stek należy zdjąć z patelni wcześniej?
Po zdjęciu steka z ognia jego gorące warstwy zewnętrzne nadal przekazują ciepło do chłodniejszego środka. Zjawisko to nazywa się carryover cooking, czyli dalszym dochodzeniem mięsa podczas odpoczynku.
W przypadku typowego steka temperatura środka może wzrosnąć o około 2–3°C. W bardzo grubym kawałku przygotowanym w wysokiej temperaturze wzrost może być większy.
Przykład: jeśli celem jest medium rare na poziomie około 55°C, typowy stek można zdjąć przy około 52–53°C i obserwować zmianę temperatury podczas odpoczynku.
Jak długo powinien odpoczywać stek?
Standardowemu stekowi zwykle wystarcza około 5–7 minut. Gruby stek z kością może potrzebować więcej czasu. Nie jest to jednak sztywna reguła, bo znaczenie mają grubość, masa i metoda przygotowania.
Podczas odpoczynku temperatura pomiędzy powierzchnią a środkiem stopniowo się wyrównuje. Przekrojenie steka natychmiast po smażeniu może również spowodować większy wypływ soków na deskę.
Steka nie trzeba szczelnie zawijać w folię aluminiową. Uwięziona para może zmiękczyć zrumienioną powierzchnię, a dodatkowa izolacja zwiększyć dalszy wzrost temperatury.
Jak usmażyć steka i uzyskać wybrany stopień wysmażenia?
Aby prawidłowo usmażyć steka, trzeba połączyć mocne zrumienienie powierzchni z kontrolą temperatury w środku. Sam czas smażenia nie gwarantuje wybranego efektu.
Na czym najlepiej smażyć steka?
Najbardziej uniwersalna będzie ciężka patelnia żeliwna albo stalowa z grubym dnem. Dobrze magazynuje ciepło i nie stygnie gwałtownie po położeniu mięsa.
Gładka powierzchnia patelni zapewnia większy kontakt ze stekiem niż wysokie żebrowanie patelni grillowej. Ułatwia to uzyskanie równomiernie zrumienionej powierzchni.
Jaki tłuszcz wybrać?Do początkowego smażenia dobrze sprawdza się niewielka ilość rafinowanego oleju rzepakowego, masła klarowanego albo łoju wołowego.
A co ze zwykłym masłem i oliwą?Zwykłe masło najlepiej dodać pod koniec, bo jego składniki mleczne mogą się przypalać. Oliwa extra virgin również nie jest najbardziej praktycznym wyborem do bardzo mocnego obsmażania ze względu na intensywny smak i możliwość dymienia.
Jaki stopień wysmażenia wybrać do rodzaju steka?
Stopień wysmażenia jest kwestią preferencji, ale zawartość tłuszczu, grubość i struktura mięsa wpływają na końcowy efekt.
Jak prawidłowo zmierzyć temperaturę steka?
Sondę należy umieścić w najgrubszej części mięsa i skierować w stronę środka. W cienki stek wygodniej wprowadzić sondę z boku. Końcówka nie powinna dotykać kości ani znajdować się w dużej kieszeni tłuszczu.
W grubym lub nieregularnym kawałku warto sprawdzić kilka miejsc i znaleźć najniższy odczyt. Pomiar wykonany tylko przy powierzchni może wskazać temperaturę znacznie wyższą niż temperatura środka.
Zamiast zgadywać po kolorze albo czasie, sprawdź temperaturę sondą w środku mięsa.
Najczęstsze mity dotyczące steków
Temperatura kulinarna a zalecenia bezpieczeństwa
Temperatury blue, rare i medium rare opisują kulinarne stopnie wysmażenia, a nie minimalne zalecenia bezpieczeństwa. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje 63°C jako minimalną bezpieczną temperaturę wewnętrzną czerwonego mięsa.
Wybór niższej temperatury jest decyzją kulinarną związaną ze zwiększonym ryzykiem mikrobiologicznym. Szczególne znaczenie mają pochodzenie, świeżość, prawidłowe przechowywanie i zachowanie ciągłości chłodzenia mięsa.
W Super-Stek.pl oferujemy steki pochodzące od sprawdzonych dostawców. Produkty są przygotowywane do wysyłki w opakowaniach termoizolacyjnych z wkładami chłodzącymi. Dokładne informacje o kraju pochodzenia i rodzaju wołowiny znajdują się na karcie każdego produktu.
Zakresów wysmażenia całego steka nie należy automatycznie przenosić na burgera ani inne mięso mielone. Podczas mielenia mikroorganizmy obecne na powierzchni mogą zostać rozprowadzone wewnątrz produktu. NCEŻ wskazuje dla mięsa mielonego 71°C.
Osobnej ostrożności wymaga również mięso mechanicznie nakłuwane lub zmiękczane ostrzami, ponieważ taki proces może przenieść mikroorganizmy z powierzchni w głąb kawałka.
Najczęstsze pytania o smażenie i wysmażenie steka
Najważniejsza zasada
Nie czekaj, aż stek na patelni osiągnie temperaturę końcową. Zdejmij go nieco wcześniej, pozwól mu odpocząć i kontroluj temperaturę w środku.
Jak powstał artykuł? Materiał przygotowała redakcja Super-Stek.pl na podstawie zasad kontroli temperatury mięsa oraz zaleceń Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Podane zakresy kulinarne i temperatury zdjęcia z ognia są orientacyjne.
